Türkçe kökenli isimler
Türkçe isimler, anlamı ilk duyuşta anlaşılan, kısa ve söylenişi kolay isimlerdir. Bu isimlerin bir kısmı doğadan (Duru, Irmak, Kuzey), bir kısmı gökyüzünden (Ayla, Gökçe, Yıldız), bir kısmı da eski Türk tarihinden ve kültüründen (Alparslan, Umay, Metehan) gelir. Son yıllarda TÜİK listelerinin üst sıralarına Türkçe isimlerin yerleşmesi, bu isimlere olan ilginin arttığını gösteriyor. Orhun Yazıtları, Dede Korkut hikâyeleri ve halk edebiyatı Türkçe isimlerin başlıca kaynaklarıdır.
Sözlüğümüzde şu anda 77 Türkçe kökenli isim bulunuyor. Aşağıda kız ve erkek isimlerini anlamlarıyla birlikte ayrı ayrı listeledik.
Bu listedeki 77 Türkçe kökenli isim arasında 1 tanesi 1 heceli, 66 tanesi 2 heceli, 10 tanesi 3 heceli. En çok görülen kökenler: Türkçe (77). Listenin en kısa ismi 2 harfli Su, en uzunu 9 harfli Alparslan. 9 isim de TÜİK'in en çok verilen bebek isimleri listesinde bulunuyor.
Türkçe kız isimleri
- AdaDört tarafı suyla çevrili kara parçası
- AlmilaKırmızı elma
- AselBal; tatlı, sevimli
- AybükeAy gibi güzel ve bilge kadın
- AyçaYeni ay, hilal; ay gibi güzel
- AylaAyın çevresindeki ışık halesi
- AylinAy ışığı, ay ışığının çevresindeki hale
- AyselAy ışığının sel gibi akışı; ay gibi güzel
- AysuAy ve su gibi temiz, güzel
- BegümKraliçe, hanım sultan; hanımım
- BelinayAy'ın işareti; ay gibi parlak
- BilgeBilgili, akıllı, olgun
- BuğlemBulut gibi, buluta benzeyen
- CansuHayat suyu, can suyu
- CerenCeylan yavrusu, ince yapılı geyik
- CeylinCeylan gibi güzel ve çevik
- ÇağlaBademin olgunlaşmamış yeşil meyvesi
- DamlaSıvının küçük, yuvarlak parçası
- DenizYer kabuğunun çukur kısımlarını kaplayan geniş tuzlu su
- DerinDibi yüzeyden uzak; anlamı geniş, köklü
- Dilekİstek, arzu
- DoğaTabiat, canlı ve cansız varlıkların tümü
- DuruBerrak, temiz, saf
- EflinBir çiçek türü; yaşam, hayat
- EkinTarlaya ekilen tahıl; ürün
- ElaKahverengi ile yeşil arası göz rengi
- ElçinHalkın sevgilisi, ülkenin güzeli
- ElvinHalkın sevinci; renkler
- EsinHafif rüzgâr, meltem; ilham
- EylemHareket, iş, fiil
- GizemAnlaşılması zor, sırlı şey
- GökçeGöğe ait, gök rengi; güzel, hoş
- GüneşDünyaya ışık ve ısı veren yıldız
- HazalKurumuş yaprak, sonbahar yaprağı
- IlgınKıyılarda yetişen bir ağaç türü
- IrmakBüyük akarsu, nehir
- İlaydaAy gibi güzel; Ay'ın parçası
- İlkimİlk sevgim, ilkim
- İnciMidyelerin içinde oluşan değerli, parlak tane
- İpekİpek böceğinin ördüğü ince parlak lif; yumuşak
- KardelenKarları delerek çıkan beyaz çiçek
- MaviGök ve deniz rengi
- MirayAy gibi güzel, ay ışığı
- NazlıNazlanan, cilveli; şımarık ve sevimli
- NehirDenize ya da göle dökülen büyük akarsu
- NilayNil ve ay; mavi ay
- ÖyküHikâye, kısa anlatı
- ÖzgeBaşka, değişik, kendine özgü
- PelinAcı tadı olan, güzel kokulu bir bitki
- PınarYerden kaynayarak çıkan su, kaynak
- SelenHaber, müjde, ileti
- SelinSel gibi akan, coşkulu
- SerenGemi direği; yelkenin bağlandığı direk
- SevgiBirine duyulan yakınlık, sevme duygusu
- SimgeSembol, işaret
- SuHayat kaynağı olan sıvı
- TuanaYeni dünyaya gelmiş; cennet bahçesi
- TürkanTürklerin hanımı, Türk kanından
- UmayEski Türk inancında çocukları ve anneleri koruyan iyilik tanrıçası
- ÜlküUlaşılmak istenen amaç, ideal
- YağmurBulutlardan düşen su damlaları
- YaprakBitkilerin yeşil organı
- YıldızGece gökyüzünde ışık saçan gök cismi
- ZerdaÇöl tilkisi; sarı
Türkçe erkek isimleri
- AlparslanAslan gibi yiğit, kahraman
- AlperenYiğit ermiş; kahraman ve olgun kişi
- ArasDoğu Anadolu'da bir nehir
- AslanKedigillerden güçlü yırtıcı hayvan
- BilgeBilgili, akıllı, olgun
- DenizYer kabuğunun çukur kısımlarını kaplayan geniş tuzlu su
- DorukZirve, tepe
- EfeKızanların başı; yiğit, cesur
- EgemenHâkim, güçlü, bağımsız
- EkinTarlaya ekilen tahıl; ürün
- EmreDost, arkadaş; aşık
- ErenErmiş, olgun kişi; yiğit
- GöktuğGök renkli sancak; göğe yükselen tuğ
- KuzeyDört ana yönden biri
- MetehanHun hükümdarı Mete Han
- YağmurBulutlardan düşen su damlaları
- YiğitCesur, korkusuz, mert
Bu listeyi nasıl kullanabilirsiniz?
Köken listeleri, belirli bir kültürel geçmişe sahip isimler arayan aileler için hazırlandı. İsimleri cinsiyete göre ayrı ayrı inceleyebilir, her ismin sayfasında anlamın ayrıntılarına, Kur'an'da geçip geçmediğine ve hece yapısına ulaşabilirsiniz. Aynı kökenden iki isim seçmek kardeşler arasında uyum sağlar; farklı kökenlerden isimleri birleştirmek ise iki isimli kullanımlarda zengin bir anlam katmanı oluşturur.
İsmin kökeni neden önemli?
Bir ismin kökeni, anlamının yanı sıra hangi kültürel birikimden geldiğini de gösterir. Bazı aileler aile büyüklerinin isimlerinde olduğu gibi geleneksel kökenleri sürdürmek ister, bazıları ise anlamı herkesçe anlaşılan Türkçe isimleri tercih eder. Kökeni farklı iki ismi birleştirmek de mümkündür; Ömer Asaf ya da Ayşegül gibi isimler bunun örnekleridir. Diğer köken listeleri: Arapça isimler, Farsça isimler, İbranice isimler.
İsim anlamları sözlükler ve etimoloji kaynaklarından derlenir; bazı isimler için kaynaklarda farklı anlamlar yer alabilir. Dini konulardaki değerlendirmeler için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kaynaklarını esas alın. Kaynaklar ve yöntem